Wilt u een kunststof onderdeel een andere kleur geven of een verweerd oppervlak opnieuw netjes maken? Kunststof kan prima met een spuitbus worden gespoten, maar de voorbereiding is belangrijker dan veel mensen denken.
Een lak die op metaal uitstekend hecht, kan op kunststof soms al snel loslaten. Bovendien bestaan er veel verschillende soorten kunststof en reageren deze niet allemaal hetzelfde op primer, verf en oplosmiddelen.
In deze handleiding leggen we daarom uit hoe u kunststof van begin tot eind voorbereidt en spuit: van reinigen en het herkennen van de ondergrond tot kunststofprimer, kleurlak en eventuele blanke lak.
Wat heeft u nodig om kunststof te spuiten?
Voor de meeste kunststof projecten heeft u een combinatie nodig van:
- geschikte ontvetter voor spuitwerk
- schuurpapier of schuurvlies
- eventueel plamuur of filler voor beschadigingen
- kunststofprimer wanneer de ondergrond dit vereist
- de gewenste kleurlak
- blanke lak wanneer dit bij het gekozen laksysteem nodig of gewenst is
- schone, pluisvrije doeken
- geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen volgens de voorschriften van de producten waarmee u werkt
Werk tijdens het spuiten in een goed geventileerde, zo stofvrij mogelijke omgeving en bescherm de omgeving tegen overspray.
Stap 1: bepaal wat voor kunststof u wilt spuiten
Niet iedere kunststof is hetzelfde. ABS, PVC, polyamide, PUR, polystyreen en andere kunststoffen kunnen verschillende eigenschappen hebben en vragen niet automatisch om dezelfde voorbehandeling.
Bij sommige onderdelen staat aan de achterzijde of binnenkant een materiaalcode, bijvoorbeeld ABS, PP, PE of PA. Die informatie kan helpen bij het kiezen van een geschikte primer.
Heeft het onderdeel geen materiaalmarkering, probeer dan eerst te achterhalen waar het van gemaakt is voordat u zomaar primer en verf aanbrengt.
Dit is vooral belangrijk bij moeilijk te lakken kunststoffen. Een algemene kunststofprimer is niet automatisch geschikt voor ieder denkbaar type kunststof.
Stap 2: controleer of het kunststof al gelakt is
Een reeds gelakt kunststof onderdeel vraagt vaak om een andere aanpak dan onbehandeld kaal kunststof.
Is de bestaande laklaag nog stevig, glad en goed gehecht? Dan kan deze na reinigen en opschuren vaak als basis voor de nieuwe lak blijven zitten.
Bladdert de bestaande verf af, zitten er scheuren in of laat de lak gemakkelijk los? Dan moet de slechte laag eerst worden verwijderd of hersteld. Nieuwe verf over een ondeugdelijke ondergrond heen spuiten lost het hechtingsprobleem niet op.
Stap 3: reinig het kunststof grondig
Kunststof onderdelen kunnen vervuild zijn met vet, siliconen, poetsmiddelen, huidvet of resten van onderhoudsproducten. Die vervuiling kan de hechting van primer en lak sterk verminderen.
Begin daarom met een grondige reiniging. Gebruik daarna een geschikte ontvetter voor spuitwerk.
Gebruik niet zomaar een agressief oplosmiddel op onbekend kunststof. Sommige middelen kunnen kunststof aantasten, verweken of dof maken.
Test bij twijfel een reiniger altijd eerst op een klein en onopvallend gedeelte.
Stap 4: herstel beschadigingen voordat u gaat spuiten
Krassen, deuken, scheuren en beschadigde randen verdwijnen niet vanzelf onder een nieuwe laklaag.
Lichte oppervlakkige krassen kunnen vaak worden geschuurd. Diepere beschadigingen kunnen plamuur of een ander geschikt reparatieproduct nodig hebben.
Let daarbij op dat het reparatiemateriaal geschikt moet zijn voor de betreffende kunststof en de mate waarin het onderdeel kan buigen. Een hard reparatiemateriaal op een sterk flexibel onderdeel kan later opnieuw scheuren of loslaten.
Stap 5: schuur het oppervlak voor een goede hechting
Een glad kunststof oppervlak biedt vaak weinig mechanische hechting voor een nieuwe laklaag. Daarom wordt de ondergrond meestal licht opgeschuurd of gematteerd voordat er primer of kleurlak wordt aangebracht.
Gebruik hiervoor geschikt schuurpapier of schuurvlies en werk gelijkmatig.
Het doel is niet om onnodig veel kunststof weg te schuren, maar om glans te verwijderen en een egaal oppervlak te creëren.
Welke korrelgrootte geschikt is hangt af van de staat van het oppervlak en het product dat u daarna gaat gebruiken. Volg daarom ook de voorschriften van de gekozen primer.
Verwijder na het schuren al het stof en ontvet het oppervlak indien nodig opnieuw.
Stap 6: heeft u kunststofprimer nodig?
Dit is de belangrijkste vraag bij het spuiten van kunststof.
Op kaal onbehandeld kunststof is vaak een speciale kunststofprimer of adhesion promoter nodig om de volgende laklagen goed te laten hechten. Een product zoals Motip kunststofprimer 04063 is specifiek voor deze toepassing ontwikkeld.
Ook de Montana T2000 kunststofprimer is bedoeld voor verschillende kunststoffen, waaronder ABS, PVC, glasvezelversterkt kunststof, PUR, polystyreen en polyamide.
Maar: breng niet automatisch kunststofprimer aan over een bestaande, goed hechtende laklaag. In dat geval is de ondergrond niet meer het kale kunststof zelf, maar de bestaande verflaag.
Controleer daarom eerst wat u daadwerkelijk aan het spuiten bent: kaal kunststof, primer, bestaande lak of een gerepareerd gedeelte.
Stap 7: breng de kunststofprimer aan
Als kunststofprimer nodig is, breng deze dan aan volgens de voorschriften van het gekozen product.
Kunststofprimer is vaak bedoeld als dunne hechtlaag en hoeft niet hetzelfde uiterlijk of dezelfde laagdikte te krijgen als een gewone vullende primer.
Meer primer is daarom niet automatisch beter. Een te dikke laag kan juist problemen veroorzaken.
Houd de voorgeschreven spuitafstand, laagdikte, droogtijd en overspuittijd aan voordat u verdergaat met de volgende laag.
Stap 8: wanneer gebruikt u primer-filler?
Kunststofprimer en primer-filler hebben niet dezelfde functie.
Een kunststofprimer is vooral bedoeld om hechting op het kunststof te verbeteren. Een primer-filler wordt gebruikt om kleine schuurkrassen en lichte oneffenheden verder te egaliseren.
Bij een beschadigd kunststof onderdeel kan de opbouw daarom bijvoorbeeld bestaan uit:
kaal kunststof → kunststofprimer → geschikte primer-filler → schuren → kleurlak
Of deze combinatie mogelijk is hangt af van de gebruikte producten. Controleer daarom altijd of de verschillende lagen met elkaar gecombineerd mogen worden.
Bekijk hiervoor ook onze categorie primer en filler.
Stap 9: kies de juiste verf voor het kunststof onderdeel
Nu de ondergrond correct is voorbereid, kunt u de kleurlak kiezen.
Kies die lak niet alleen op kleur, maar vooral op de toepassing van het onderdeel.
Een kunststof decoratie-object binnenshuis stelt andere eisen aan verf dan een motorfiets kuip, scooterkap, kunststof auto-onderdeel of tuinmeubel dat buiten staat.
Let bijvoorbeeld op:
- hoe flexibel het onderdeel is;
- of het binnen of buiten wordt gebruikt;
- of het onderdeel met UV, vocht of chemicaliën te maken krijgt;
- hoe slijtvast de afwerking moet zijn;
- of er later nog blanke lak overheen komt.
Kies dus eerst een lak die geschikt is voor de toepassing en daarna pas de kleur.
Stap 10: breng de kleurlak aan
Schud de spuitbus goed volgens de aanwijzingen op de verpakking en maak eerst een proefspuit.
Breng de lak in rustige, gelijkmatige banen aan. Houd de spuitbus op een constante afstand en voorkom dat u op één plaats blijft hangen.
Bouw de kleur gecontroleerd op in meerdere lagen in plaats van te proberen direct volledige dekking te krijgen met één dikke laag.
Houd voor het aantal lagen, spuitafstand en de tijd tussen de lagen de voorschriften van de gebruikte verf aan.
Stap 11: heeft kunststof blanke lak nodig?
Dat hangt niet zozeer van het kunststof af, maar van de gebruikte kleurlak en het gewenste eindresultaat.
Sommige lakken zijn bedoeld als complete eindlaag. Andere systemen worden juist afgewerkt met een blanke lak voor extra bescherming of een bepaalde glansgraad.
Controleer altijd of de blanke lak geschikt is voor gebruik over de kleurlak die u heeft gekozen.
Bij flexibele onderdelen is bovendien belangrijk dat de complete lakopbouw geschikt is voor de beweging die in het kunststof kan optreden.
Stap 12: laat de lak voldoende uitharden
Een laklaag die droog aanvoelt is niet automatisch volledig uitgehard.
Laat het onderdeel daarom voldoende drogen voordat u het monteert, buigt, belast of intensief gebruikt.
Houd daarvoor de droog- en uithardingstijden van de gebruikte producten aan. Vooral bij montagepunten en randen kan verse lak gemakkelijk beschadigen wanneer het onderdeel te vroeg wordt gemonteerd.
Waarom bladdert verf van kunststof af?
Loslatende verf is een van de meest voorkomende problemen bij kunststof.
Mogelijke oorzaken zijn onder andere:
- het oppervlak was nog vet of vervuild;
- het kunststof is onvoldoende geschuurd of gematteerd;
- er is geen geschikte kunststofprimer gebruikt waar dit wel nodig was;
- de primer is niet geschikt voor het type kunststof;
- de bestaande laklaag onder de nieuwe verf hechtte zelf al slecht;
- verschillende verfsystemen reageren niet goed met elkaar;
- het kunststof buigt meer dan de gebruikte laklaag kan verdragen;
- de verf is belast voordat deze voldoende was uitgehard.
Gaat de verf al tijdens het spuiten rimpelen, opzetten of reageren? Spuit dan niet simpelweg meer verf over het probleem heen. Laat de laag eerst drogen en probeer te achterhalen welke onderliggende laag of materiaal de reactie veroorzaakt.
Bekijk ook onze uitleg over veel voorkomende spuitproblemen.
Kan ik ieder soort kunststof spuiten?
Veel kunststoffen zijn te spuiten, maar niet ieder materiaal is even eenvoudig.
Sommige kunststoffen hebben van nature een lage oppervlakte-energie, waardoor gewone verf en primer moeilijk hechten. Ook kunnen bepaalde kunststoffen weekmakers of andere stoffen bevatten die invloed hebben op de laklaag.
Daarom is het bij onbekende of moeilijk te lakken kunststoffen verstandig om eerst vast te stellen om welk materiaal het gaat en een klein proefstuk te maken.
Kunststof bumper, motorfiets kuip of ander onderdeel spuiten?
De algemene werkwijze op deze pagina geldt voor veel kunststof projecten, maar sommige toepassingen verdienen extra uitleg.
Voor motorfietsen hebben we bijvoorbeeld een compleet stappenplan voor het zelf spuiten van motorfiets kuipen.
Op dezelfde manier kunnen we vanuit deze algemene kunststofpagina straks specifiek ingaan op onder andere bumpers, scooterkappen, kunststof tuinmeubels en andere projecten waarbij de belasting of opbouw net anders is.
Welke primer en verf heeft u nodig voor uw kunststof project?
Twijfelt u welke kunststofprimer, primer-filler of verf geschikt is? Neem contact met ons op en vertel ons:
- wat u wilt spuiten;
- welk type kunststof het is, als u dat weet;
- of het oppervlak kaal of al gelakt is;
- of er beschadigingen aanwezig zijn;
- waar het onderdeel gebruikt wordt;
- welke kleur en afwerking u wilt bereiken.
Dan helpen wij u niet alleen een kleur uitzoeken, maar vooral de juiste voorbereiding en complete lakopbouw voor het project bepalen.
